Liturgie Zingen: Kom zing voor de Heer (Opwekking 708) Welkom Votum en zegengroet Zingen: Kom tot de Vader (Opwekking 599) Samenvatting van de wet Beurtlezing Spreuken 3: 1-8 Zingen: Klein Gloria (ELB 254) Gebed Zingen: De Heer is groot, zijn lof weerklinkt (Psalm 48:1,3) Kinderverhaal Kinderlied: Heer onze Heer hoe machtig is uw naam Schriftlezing Johannes 10: 11-16 Zingen: Laat uw glorie zien (Opwekking 557) Preek: ‘De echte herder’ Zingen: O God van Jozef, leid ons verder (Psalm 80: 1 en 2) Zingen: Heer, wijs mij uw weg (Opwekking 687) Gebed Collecte Zingen: God, ik adem om van U te zingen (PvN 145) Zegen
Gebed Almachtige God, trouwe Vader in de hemel, groot is Uw trouw en daar mogen we van leven. Daarom mogen we hier ook weer bij elkaar zijn. We danken U van harte dat we voor U kunnen zingen van U kunnen horen en tot U mogen bidden. God van trouw, wilt U weer bij ons zijn. Wilt U ons verbinden met elkaar. Of we nu hier zitten of op een andere manier meeleven, dat we samen onze gebeden bij U kunnen brengen als een reukwerk voor Uw aangezicht. God van alle genade, wilt U ons leiden met Uw woord en Geest, zodat we niet een verhaal van vroeger horen, maar het verstaan ook voor vandaag. Kom met Uw Heilige Geest en werk in ons midden. Amen.
Johannes 10: 11-18 11 Ik ben de goede herder. Een goede herder geeft zijn leven voor de schapen. 12 Een huurling, iemand die geen herder is, en die niet de eigenaar van de schapen is, laat de schapen in de steek en slaat op de vlucht zodra hij een wolf ziet aankomen. De wolf valt de kudde aan en jaagt de schapen uiteen; 13 de man is een huurling en de schapen kunnen hem niets schelen. 14 Ik ben de goede herder. Ik ken mijn schapen en mijn schapen kennen mij, 15 zoals de Vader mij kent en ik de Vader ken. Ik geef mijn leven voor de schapen. 16 Maar ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze schaapskooi komen. Ook die moet ik hoeden, ook zij zullen naar mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder. 17 De Vader heeft mij lief omdat ik mijn leven geef, om het ook weer terug te nemen. 18 Niemand neemt mijn leven, ik geef het zelf. Ik ben vrij om het te geven en om het weer terug te nemen – dat is de opdracht die ik van mijn Vader heb gekregen.’
Preek Weet je wat het punt is? Leiders hebben we genoeg, meer dan genoeg zelfs, maar lang niet iedere leider is een herder, een goede herder. Het verschil kun je bijvoorbeeld merken op je werk. Veel mensen hebben het gevoel dat hun leidinggevenden vooral managers zijn; ze worden ingevlogen om winst te maken, om de boel efficiënt te laten draaien, maar zonder hart voor de zaak en hart voor mensen. Dat is eigenlijk wat Jezus zou zeggen: die man is een huurling en de schapen kunnen hem niks schelen. Want morgen heeft hij weer een ander winstgevend project. Maar het is een heel ander verhaal als je baas tegelijk iets van een herder heeft. Kijk eens, die man is er ook niet om zoete broodjes te bakken. Misschien heeft hij wel een stok en een staf en brengt hij de boel in beweging terwijl jij daar geen zin in had. Maar je merkt dat het hem ter harte gaat. Hij weet te verbinden, hij kent z’n mensen en de mensen kennen hem.
Over zulke kwesties heeft Jezus het als Hij zegt “Ik ben de goede Herder”. Dan zet Hij niet dat zoete plaatje neer van een goedige knul met een hondje, die voor iedereen aardig is. Nee, dan heeft Hij felle kritiek op de leiders van Zijn tijd. Op de Farizeeën en schriftgeleerden, die precies weten hoe het hoort en die iedereen de maat nemen, maar die gewoon geen hart voor de mensen hebben. Het was net nog gebeurd: Jezus heeft op sabbat een man genezen die blind geboren was en, eerlijk waar, de zogenaamde herders van Israël komen niet verder dan mopperen dat het op sabbat gebeurd is. In geval van nood mocht je ook op sabbat werken maar, hallo zeg, deze man is blind geboren dus dat kan nooit spoedeisende hulp zijn geweest. Enfin, zoiets. Vandaar dat ze tegen iemand zouden zeggen: dat hebt u wel mooi gedaan menneer, maar het is niet volgens het protocol…
Overigens, dat beeld van een leider die als het goed is ook herder is, kenden de mensen heel goed. Het beroemdste voorbeeld is natuurlijk koning David die als herder begonnen was en die dat nooit vergeten is. Maar veel eerder las je dat al over Mozes. Die was zonder meer een leidersfiguur, goed opgeleid door de Farao en toch nooit zijn eigen volk vergeten. De ideale leider zou je zeggen. Maar voordat hij aan de slag kon, zorgde God dat hij eerst jaren lang moest oefenen als herder voor de schapen van z’n schoonvader – en reken maar dat dat verschil maakte. Een leider wordt herder – dat was altijd het ideaal. Maar mensen lief wat valt dat in de praktijk vaak tegen, toen en nu. In de profeten wordt dan geklaagd over leiders die alleen aan zichzelf denken, over herders die zelf de weg kwijt zijn en die, zodra er gevaar dreigt, meteen op de vlucht slaan. Er staat bijvoorbeeld in de profetie van Ezechiël: “jullie eten wel van hun kaas, jullie gebruiken hun wol voor je kleren en jullie slachten de vette dieren, maar de schapen weiden, dat doen jullie niet” (Ezechiël 34: 3). En dan wordt er gezegd door de profeten dat God Zelf gaat ingrijpen en dat Hij het wel eens over zal nemen. “Ik zal die kwade herders slaan”, zegt God, en “ik zal zelf mijn schapen weiden en ze laten rusten, ik zal ze weiden zoals het hoort”.
Nou dat speelt allemaal op de achtergrond mee als Jezus gaat spreken. Men verstond de taal van de goede herder: Dat had te maken met kritiek op de slechte herders van die tijd en met het geloof dat God Zelf zou gaan optreden. Maar twee dingen springen er dan uit als heel bijzonder, met een schok. Ten eerste dit: als Jezus zegt “Ik ben de goede herder” – dan denk je: wacht even, het was God Die de goede Herder zou zijn. Is dan deze Jezus, deze mens, is dat dan echt God Die naar ons omziet? Het tweede dat eruit springt, is dat deze goede herder gaat sterven. Het eerste wat Hij zegt is al “Een goede herder geeft zijn leven voor de schapen”. Tja, dat is niet het eerste waar ik aan denk bij een herder en het wordt ook lastig als iedere herder dat gaat doen, zijn leven geven. Normaal is het een ramp voor de schapen als de herder dood gaat. Een goede herder geeft zijn leven voor de schapen… Nou ja, figuurlijk misschien als het de bedoeling is om zijn totale inzet te beschrijven. Maar Jezus ging bepaald verder: 17 De Vader heeft mij lief omdat ik mijn leven geef, om het ook weer terug te nemen. 18 Niemand neemt mijn leven, ik geef het zelf. Ik ben vrij om het te geven en om het weer terug te nemen – dat is de opdracht die ik van mijn Vader heb gekregen.’ U voelt wel: het gaat hier over dat aller-diepste, waar geen aardse herder aan kan tippen en waardoor Jezus ook niet zo maar inpasbaar is als model voor een cursus “verbindend leiderschap” of zo. Het gaat hier over het feit dat Jezus letterlijk Zijn leven gegeven heeft in de strijd tegen de wolf, de verslinder, tegen de duivel zelf. Over wat er gebeurd is op Goede Vrijdag toen Hij gekruisigd werd en op Pasen toen Hij opstond uit de dood.
Kijk eens, ik weet natuurlijk wel dat “Jezus is de Goede Herder” het meest geliefde kinderversje is en het zit ons ook tussen de oren, maar “de goede herder” gaat dus niet alleen over een schaap met een zeer pootje en over een lammetje dat zo alleen is, maar om niks minder dan je bescherming tegen de wolf, om behoud of verloren gaan, om een kwestie van leven en dood. Nu staat er niet precies bij hoe het zit met die wolf en hoe Jezus hem overwonnen heeft, dus dat weet ik vandaag ook niet allemaal, maar het gaat hierom: er wordt om je gevochten en je hebt een herder die om je geeft en die Zijn leven voor je ingezet heeft. Luister goed: de Herder wint, de Herder wint.
Juist als je begrijpt hoe serieus het werk van de goede Herder is, om mensen te redden van de wolf die wil verscheuren, dan begrijp je ook dat het niet alleen over ons clubje gaat, maar zoals de Heer zegt: “Ik heb ook nog andere schapen, die niet uit deze schaapskooi komen. Ook die moet Ik hoeden, ook zij zullen naar Mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder.” Wij zijn zelf al een voorbeeld van die andere schapen, maar het werk van Christus gaat ook vandaag nog door. Omdat het één Herder is en één kudde, daarom weten we ons met elkaar verbonden tot heel ver in Cambodja en waar nog meer, over heel de wereld. We hebben één Herder, Die ons de weg wil wijzen, Die ons de stijl wil leren dat je geeft om een ander, de stijl dat je leeft in recht betrouwbaarheid en liefde die alles te boven gaat. Dat is waar de Herder ons mee wil nemen.
Het belangrijkste is natuurlijk niet dat je precies weet hoe het allemaal zit met die goede Herder, maar het belangrijkste is: hoe zit het met jou, met u? Durf je de goede Herder te vertrouwen, durf je ervoor te gaan om te leven zoals Jezus ons dat leert? Bij alles wat er over je heen spoelt, ook aan narigheid, ook aan dingen die je niet snapt, dingen die te veel zijn, durf je te vertrouwen, durf je te geloven in de goede Herder, dat Hij uiteindelijk je veilig weer naar de stal zal brengen? Dat is wat een goed Herder doet. Als je Zijn stem kent, dan mag je Hem vertrouwen, want Hij kent ons nog meer dan we Hem kennen. Amen.
Gebed Goede God, trouwe Vader in de hemel, U die door Jezus Christus zelf onze Herder, onze Leider wilt zijn, we loven Uw naam. We prijzen U om Uw goedheid. We willen eraan vastklampen dat de Here Jezus de weg weet. Dat Hij ook voor ons uitgaat, dat Hij ook ons wijst wat het volle ware leven is. We bidden dat we de weg van Jezus mogen gaan. Ook wanneer we soms merken dat ons eigen hart, onze eigen neigingen ons zouden leiden om alleen aan onszelf te denken, dan bidden we dat Jezus ons hart opent. Dan bidden we dat Jezus ons de weg wijst van liefde, van genade, van vrede. Heer, net als deze jonge mensen zoeken wij ook wat wij ervan terecht brengen. Wat doen we ermee. We bidden: werk in ons hart. Dat wij, als U ons plaatst midden in ons leven met een taak om christen te zijn, dat van binnenuit doen. Dat het niet iets is voor hier in een hokje, maar voor ons hele leven. Heer, wilt U als de Goede Herder bij ons blijven, ook als we zo verdwaald zijn dat U ons al lang kwijt bent. We danken U dat de Goede Herder blijft zoeken. Heer, we bidden U of U dat wilt blijven doen, ook voor degenen van wie we houden en die de weg kwijt lijken te zijn. Heer, dat de Herder toch mag blijven zoeken en vinden. We bidden voor het land waarin we wonen. Juist in deze tijd willen we in het bijzonder bidden voor onze overheid waar op het moment zoveel ingewikkelds ligt. Wat een beslissingen moeten er worden genomen. Waar moet het heen? Heer, we bidden voor onze overheid, voor de regering, voor de koningin. Voor al die volksvertegenwoordigers die nu ook maar moeten zoeken hoe het nu verder gaat. We bidden of U ons wilt geven dat we in vrede leven en dat we met elkaar, ook in de praktische dingen van de regering, een weg vinden. Geef ons ook daar goede leiders. God van trouw, we bidden dat U omziet naar deze aarde. Naar iedereen die op dit moment ook meeluistert en vraagt: waar is God in mijn leven. Heer, wij bidden U, kom en wees nabij en leidt ons op Uw weg en ga ons voor in alle dingen die we nodig hebben voor dit en voor het eeuwige leven. Amen.
Reageer op deze uitzending
